Huidige maanstand


Nieuwe maan
Nieuwe maan

De maan staat nu in Weegschaal
De maan is 27 dagen oud
Joe's

Laatste opname van de Zon

Latest image from Helioviewer.org.

Vrijdag 13 oktober: lezing over ‘Hoe maak je een foto van een exoplaneet?’

David Doelman

Op vrijdag 13 oktober houdt¬†David Doelman een lezing over ‘Hoe maak je een foto van een exoplaneet?’¬†David Doelman is 23 jaar en hij heeft een dubbele bachelor gedaan in Natuurkunde en Sterrenkunde aan de Universiteit Leiden. Vervolgens heeft hij daar ook een master gevolgd in sterrenkundige instrumentatie. Na zijn master kon hij meteen door met een PhD in de sterrenkundige instrumentatie vakgroep van Leiden, waar hij werkt aan coronagrafen van vloeibare crystallen voor het direct waarnemen van planeten buiten ons zonnestelsel.
Al duizenden jaren wordt er gefantaseerd over planeten zoals de aarde rond andere sterren. Christiaan Huygens zelf schreef in Cosmotheoros dat er genoeg redenen waren om aan te nemen dat er leven was op andere planeten. Sinds 1992 weten we dat er inderdaad planeten zijn rond andere sterren. Zo zitten er rond sterren gemiddeld meerdere ‚Äúexoplaneten‚ÄĚ en het blijkt dat er een groot verschil tussen deze planeten zit. Veel van deze planeten zijn gevonden met indirecte methoden: het kijken naar veranderingen in sterlicht in plaats van het direct meten van licht van zo‚Äôn planeet. Deze indirecte methodes hebben het nadeel dat het lastig is om de planeten te karakteriseren, iets zeggen over de compositie van de exoplaneet, zijn atmosfeer en of de planeet bewoonbaar zou zijn. Om dus echt meer te weten te komen over deze planeten is het nodig om een directe waarneming te doen van de exoplaneet. De uitdaging is dat de planeet veel minder licht uitzendt (en reflecteert) dan de ster die heel dichtbij staat en dat onze eigen atmosfeer de foto‚Äôs vertroebeld met turbulentie. In deze lezing zal David uitleggen wat er allemaal bij komt kijken om deze problemen op te lossen.¬†Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur.

Vrijdag 29 september lezing over ‘Entropie, van stoommachine tot zwaartekracht’

Op vrijdag 29 september houdt Goos Dingeman een lezing bij Huygens genaamd ‘Entropie, van stoommachine tot zwaartekracht’. Dingeman is gepensioneerd risicoanalist. Hij heeft chemische techniek en wiskunde gestudeerd en voor zijn werk een aantal computerprogramma‚Äôs ontwikkeld. Sinds 1998 is Dingeman lid van onze vereniging, vooral omdat hij meer wilde weten hoe je allerlei astronomische berekeningen uitvoert. Hij heeft eerder lezingen gehouden over kwantummechanica en speciale relativiteitstheorie. Het idee voor het entropieverhaal ontstond na een lezing van een ex-TNO’er over entropie de pijl van de tijd, waar Jan Brandt na afloop iets specifieks vroeg over entropie. Het verhaal beschrijft het ontstaan en de ontwikkeling van het entropie-begrip vanaf 1820 tot nu en de toepassing in de astronomie door o.a. Hawking en Verlinde. Er komen gelukkig/jammer genoeg (doorhalen wat niet van toepassing is) wat formules in voor die niet noodzakelijk zijn om het verhaal te volgen. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur

Vrijdag 15 september lezing: Ontwikkelingen en toepassingen van de radioastronomie in sterrenkunde en ruimtevaart

Op vrijdagavond 15 september is er een lezing van Andries Boone, getiteld ‘Ontwikkelingen en toepassingen van de radioastronomie in sterrenkunde en ruimtevaart’. Andries Boone‚Äôs achtergrond is radiozendamateur. Hij is bij de sterrenwacht Midden-Nederland actief geworden via de ontvangst van de NOAA weerplaatjes. Daarna is hij gaan waarnemen met optische telescopen. Hij is 5 jaar voorzitter geweest en is nu algemeen bestuurslid. Op dit moment actief met radioastronomie.

Bij de lezing komen de volgende onderwerpen aan bod:

  • Algemene beschouwing over radioastronomie t.o.v. optische waarneming
  • Betekenis van radio voor de ruimtevaart en waarnemen in de ruimte
  • Uiteenzetting over de mogelijkheden voor radioastronomie met kleinere telescopen, zoals bij sterrenwachten en priv√© bij mensen thuis
  • “We maken een radiokaart van de Melkweg‚ÄĚ. Er wordt ingezoomd op het ontvangen van de 21 cm ‚Äėwaterstoflijn. Met voldoende waarnemingen wordt het mogelijk een radiokaart van de Melkweg ‚Äėvan bovenaf‚Äô te maken. In het optische bereik is dit onmogelijk omdat we ons binnen de Melkweg-schijf bevinden.

Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur.

Terugblik op de ‘Great American Eclips’ van 21 augustus 2017

Thuis gekomen na de zonsverduistering in Turkije in 2006 zei ik tegen mijn dochters: “Dit moeten jullie ook een keer meemaken, ik neem jullie in 2017 mee naar de VS, dat hoort bij jullie opvoeding.” Ze waren toen 7 en 10 jaar en het leek oneindig ver weg in de tijd. Maar bij tijd en wijle werd ik toch fijntjes herinnerd aan deze belofte en de elf jaren gingen – ik zal niet zeggen ongemerkt, maar wel zeker en vast voorbij.

Zo gezegd, zo gedaan. Samen met mijn vriendin, die ik toevallig ook in 2006 heb leren kennen (tijdens een latere vakantie) heb ik bij Eclipsreis.com een mooie 3-weekse reis door het westen van de VS geboekt, met als speerpunt de zonsverduistering van 21 augustus. Het bleek dat ik niet het enige Huygenslid was die mee ging met deze reis, ook Arno, Ans, Harry en Henk waren van de partij. En er waren nog meer leden op eclipsjacht in de VS, op eigen gelegenheid of met andere reizen.
De dag van de eclips is een prachtige dag met een nagenoeg wolkeloze blauwe hemel. Precies waar je van droomt van te voren. Onze waarneemplek is een ¬†een prachtig dijkje in een natuurlijk landschap en met vrij uitzicht rondom bij het dorpje Terreton in de laagvlakte van Idaho. Om 10.15 uur plaatselijke tijd verschijnt het eerste deukje in het zonsbeeld.¬†Langzaam aan wordt het licht gedimd en doet steeds vreemder aan. De zwaluwen blijven toch nog steeds rondvliegen. De laatste 10 minuten voor de totaliteit voelt het echt gek. E√©n kant van de hemel wordt donker, de schaduw komt er aan! “10 seconds to go. Remove filter, remove filter” zegt een stem uit mijn laptop. Doe ik. En dan om 11.32 uur: de start van de totaliteit. De zon ziet er even uit als een diamanten ring, het wordt razendsnel donkerder, de corona verschijnt en rondom ons heen 360 graden een oranje band van licht alsof overal de zon net is onder gegaan. Schitterend! Ook daarom hebben we deze plek uitgekozen. We maken twee foto’s vanaf statief van ons zelf en verder is het kijken, kijken, kijken naar de corona, protuberansen. Regules, de koningsster van de Leeuw staat vlak bij de zon. Venus staat niet te missen helder te stralen. Mars heb ik niet gezien, je kan niet alles opmerken. Voor je het weet zijn de twee minuten en 17 seconden voorbij. De terugkomst van het licht is tegelijk jammerlijk als schitterend. We zien even de paars-roze chromosfeer, parels van Baily, wederom de diamanten ring en dan is het alsof iemand het licht weer aan knipt. Filter er weer op.
Ik heb mijn camera horen knippen. Of het op de goede momenten was weet ik niet, zie ik later wel.¬†Voor detailfoto’s heb ik dezelfde optiek en montering bij me als in 2006. Maar toch was er een groot verschil. Een nieuwere en betere digitale camera met liveview was een belangrijke verbetering. Maar nog belangrijker, een minilaptop met het programma Eclipsorchastrator. Met de GPS uit mijn telefoon voedde ik dit programma met de nauwkeurige locatie en tijdgegevens. Met de thuis al ingevoerde serie foto-settings ging verder alles vanzelf. Fotograferen √©n waarnemen gaat tegenwoordig samen!
We blijven de fotoserie afmaken tot de zon weer ‘helemaal heel’ is. Lang zo spannend niet als de aanloop. Maar het hoort erbij vind ik en geeft mooie totaalserie’s. Om 12.57 uur is het echt voorbij. Het was een geweldige belevenis!

Vrijdag 1 september Lezing/presentatie: Is het universum rond?

Op vrijdag 1 september start het najaarsprogramma van Christiaan Huygens en wel met een lezing/presentatie van Rob Roodenburg, Frans de Winter en Oscar van Duijn genaamd ‘Is het heelal rond?’¬†Rob Roodenburg en Frans de Winter zijn lid van onze vereniging, Oscar van Duijn is werkzaam bij het ingenieursbureau Magion.
Rob, Oscar en Frans zijn drie TU-ingenieurs die hebben nagedacht over de bestaande Heelal-theorie√ęn van Albert Einstein en hebben daarbij een aantal ‚Äėfouten‚Äô ontdekt die om reparatie vroegen. Zij zijn tot de conclusie gekomen dat het universum rond en gesloten is, gesteund door waarnemingen en geheel in overeenstemming met het kosmologische principe. Einstein zou tevreden zijn met het herleven van zijn eerste model. Minkowski zou tevreden zijn met ruimte en tijd die nu eindelijk √©√©n geheel gaan vormen: ruimtetijd. Noether zou tevreden zijn met het energie- en momentumbehoud van ons model. Aan de orde komen o.a.:

  • Is het heelal eindig of oneindig?
  • Open of gesloten?
  • Wat heeft Hubble eigenlijk gemeten?
  • Welk model beschrijft het heelal het beste?
  • En welke observaties ondersteunen dat?

Dit onderzoek heeft geresulteerd in een set van 3 boeken (het laatste deel is bijna klaar voor de drukker) waarvan Rob auteur is en Frans en Oscar co-auteur. Rob is de spreker van de avond. Waar nodig vullen Oscar en Frans aan. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur.

Volgende pagina »

Back to Top ↑