Huidige maanstand


Nieuwe maan
Nieuwe maan

De maan staat nu in Schorpioen
De maan is 1 dag oud
Joe's

Laatste opname van de Zon

Latest image from Helioviewer.org.

Najaarsprogramma 2017

Datum OnderwerpBeschrijvingFoto
1 september 2017Lezing/presentatie Rob Roodenburg, Frans de Winter en Oscar van Duijn: Is het universum rond?Rob Roodenburg en Frans de Winter zijn lid van onze vereniging. Oscar van Duijn is werkzaam bij het ingenieursbureau Magion. De presentatie gaat over de vraag: Is het universum rond?
Rob, Oscar en Frans zijn drie TU-ingenieurs die hebben nagedacht over de bestaande Heelal-theorieën van Albert Einstein en hebben daarbij een aantal ‘fouten’ ontdekt die om reparatie vroegen. Zij zijn tot de conclusie gekomen dat het universum rond en gesloten is, gesteund door waarnemingen en geheel in overeenstemming met het kosmologische principe. Einstein zou tevreden zijn met het herleven van zijn eerste model. Minkowski zou tevreden zijn met ruimte en tijd die nu eindelijk één geheel gaan vormen: ruimtetijd. Noether zou tevreden zijn met het energie- en momentumbehoud van ons model.
Aan de order komen o.a.:
Is het heelal eindig of oneindig? Open of gesloten? Wat heeft Hubble eigenlijk gemeten? Welk model beschrijft het heelal het beste? En welke observaties ondersteunen dat?

Dit onderzoek heeft geresulteerd in een set van 3 boeken (het laatste deel is bijna klaar voor de drukker) waarvan Rob auteur is en Frans en Oscar co-auteur.
Rob is de spreker van de avond. Waar nodig vullen Oscar en Frans aan.
15 september 2017Lezing Andries Boone: Ontwikkelingen en toepassingen van de radioastronomie in sterrenkunde en ruimtevaartAndries Boone’s achtergrond is radiozendamateur. Hij is bij de sterrenwacht Midden-Nederland actief geworden via de ontvangst van de NOAA weerplaatjes. Daarna is hij gaan waarnemen met optische telescopen. Hij is 5 jaar voorzitter geweest en is nu algemeen bestuurslid. Op dit moment actief met radioastronomie.

Bij de lezing komen de volgende onderwerpen aan bod:
- Algemene beschouwing over radioastronomie t.o.v. optische waarneming
- Betekenis van radio voor de ruimtevaart en waarnemen in de ruimte
- Uiteenzetting over de mogelijkheden voor radioastronomie met kleinere telescopen, zoals bij sterrenwachten en privé bij mensen thuis
- “We maken een radiokaart van de Melkweg”. Er wordt ingezoomd op het ontvangen van de 21 cm ‘waterstoflijn. Met voldoende waarnemingen wordt het mogelijk een radiokaart van de Melkweg ‘van bovenaf’ te maken. In het optische bereik is dit onmogelijk omdat we ons binnen de Melkweg-schijf bevinden.
29 september 2017Lezing Dingeman Goos: Entropie, van stoommachine tot zwaartekrachtDingeman Goos is gepensioneerd risicoanalist. Hij heeft chemische techniek en wiskunde gestudeerd en voor zijn werk een aantal computerprogramma’s ontwikkeld. Sinds 1998 is Dingeman lid van onze vereniging, vooral omdat hij meer wilde weten hoe je allerlei astronomische berekeningen uitvoert. Dingeman heeft eerder bij ons praatjes gehouden over kwantummechanica en speciale relativiteitstheorie. Het idee voor het entropieverhaal ontstond na een lezing van een ex-TNOer over entropie de pijl van de tijd, waar Jan Brandt na afloop vroeg wat entropie nu eigenlijk was.
Het verhaal beschrijft het ontstaan en de ontwikkeling van het entropie-begrip vanaf 1820 tot nu en de toepassing in de astronomie door o.a. Hawking en Verlinde. Er komen gelukkig/jammer genoeg*) wat formules in voor die niet noodzakelijk zijn om het verhaal te volgen.
( *) doorhalen wat niet van toepassing is)
13 oktober 2017Lezing David Doelman: Hoe maak je een foto van een exoplaneet?David Doelman is 23 jaar en hij heeft een dubbele bachelor gedaan in Natuurkunde en Sterrenkunde aan de Universiteit Leiden. Vervolgens heeft hij daar ook een master gevolgd in sterrenkundige instrumentatie. Na zijn master kon hij meteen door met een PhD in de sterrenkundige instrumentatie vakgroep van Leiden, waar hij werkt aan coronagrafen van vloeibare crystallen voor het direct waarnemen van planeten buiten ons zonnestelsel
Al duizenden jaren wordt er gefantaseerd over planeten zoals de aarde rond andere sterren. Christiaan Huygens zelf schreef in Cosmotheoros dat er genoeg redenen waren om aan te nemen dat er leven was op andere planeten. Sinds 1992 weten we dat er inderdaad planeten zijn rond andere sterren. Zo zitten er rond sterren gemiddeld meerdere “exoplaneten” en het blijkt dat er een groot verschil tussen deze planeten zit. Veel van deze planeten zijn gevonden met indirecte methoden: het kijken naar veranderingen in sterlicht in plaats van het direct meten van licht van zo’n planeet. Deze indirecte methodes hebben het nadeel dat het lastig is om de planeten te karakteriseren, iets zeggen over de compositie van de exoplaneet, zijn atmosfeer en of de planeet bewoonbaar zou zijn. Om dus echt meer te weten te komen over deze planeten is het nodig om een directe waarneming te doen van de exoplaneet. De uitdaging is dat de planeet veel minder licht uitzendt (en reflecteert) dan de ster die heel dichtbij staat en dat onze eigen atmosfeer de foto’s vertroebeld met turbulentie. In deze lezing zal David uitleggen wat er allemaal bij komt kijken om deze problemen op te lossen.
27 oktober 2017Thema-avond - De Astrodokter geeft raad: mijn eerste kijker / telescoop: waar moet ik op letten?
28 oktober 2017 (zaterdag)Nacht van de Nacht
10 november 2017Lezing Jos de Boer: Zo worden Zonnestelstels gemaaktTijdens zijn studie “Astrophyisics and Space Research” aan de Universiteit van Utrecht heeft Jos de Boer gewerkt aan de ontwikkeling van een spectro-polarimeter voor het meten en karakteriseren van aerosolen (fijnstof) in de aardatmosfeer. Polarisatie en stof zijn twee belangrijke thema’s gebleven in zijn onderzoek. Tijdens zijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden gebruikte hij polarisatie om de lichtzwakke stofschijven rondom heldere jonge sterren af te kunnen beelden. In deze periode werkte hij voor twee jaar bij de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) in Chili om gebruik te kunnen maken van de nieuwe “high-contrast imager” SPHERE aan de Very Large Telescope. Met dit instrument heeft hij veel van dit soort stofschijven (vaak voor de eerste keer) in beeld gebracht, wat een belangrijke bijdrage levert aan ons begrip over het ontstaan van planeten uit deze protoplanetaire schijven.
De Duitse verlichtingsfilosoof Immanuel Kant had al bedacht dat het ontstaan van planeetstelsels een noodzakelijke bijkomstigheid is uit het ontstaan van sterren. Het heeft vervolgens nog zo’n 250 jaar geduurd voordat we de technologie ontwikkelden om de theorie van Kant te bevestigen en uit te breiden. Tijdens deze lezing zullen we de vraag beantwoorden hoe planeetstelsels ontstaan. Daarvoor gaan we op zoek naar de allereerste bouwstenen voor sterren en planeten in moleculaire wolken; reizen we door naar protosterren waaromheen de eerste stofschijven ontstaan; volgen de evolutie van deze schijven in protoplanetaire schijven en puinschijven; om tot slot uit te komen bij planeetstelsels vergelijkbaar met ons zonnestelsel. Naast een samenvatting van deze ontstaansgeschiedenis zal er worden gekeken naar de meest recente ontwikkelingen in dit onderzoeksveld, met een nadruk op protoplanetaire schijven en exoplaneten.
24 november 2017 Mini-ALV en Thema-avond
8 december 2017Lezing Tiemen Cocquyt: Christiaan Huygens en het lenzenslijpen in de 17de eeuwTiemen Cocquyt is conservator in Museum Boerhaave te Leiden. Zijn onderzoek richt zich in het bijzonder op optische instrumenten in de 17de eeuw. Met ondersteuning van een NWO-beurs onderzocht hij in 2016 talloze vroege telescopen uit binnen- en buitenlandse collecties.

“Niemand ter wereld maakt betere telescopen dan ik, want alleen met mijn instrumenten kan je de maan van Saturnus zien”. Zo beweerde Christiaan Huygens, met enige hoogmoed, enkele jaren na zijn ontdekking van het maantje Titan. Lenskwaliteit was van essentieel belang in de sterrenkundige praktijk van de 17de eeuw. Maar ook was de lensslijppraktijk weerbarstig, goed glas nauwelijks te vinden, en de optische theorievorming slechts beperkt van invloed op de materiële productie van telescopen.
Hoe moeten we, 350 jaar na dato, oordelen over Huygens’ bewering? In deze presentatie worden de resultaten gepresenteerd van een omvangrijk onderzoek, waarin bewaard gebleven telescopen uit de 17de eeuw met extreme nauwkeurigheid – interferometrisch – op kwaliteit zijn getest. Vormden Huygens’ telescopen de kwalitatieve mijlpaal die we, op grond van zijn ontdekkingen, mogen verwachten? En slaagde hij er in de voortdurende concurrentie op lensslijpvlak bij te benen?
12 januari 2018Nieuwjaarsbijeenkomst

 

Comments are closed.

Back to Top ↑