Huidige maanstand


Jonge maansikkel
Jonge maansikkel

De maan staat nu in Ram
De maan is 5 dagen oud
Joe's

Laatste opname van de Zon

Latest image from Helioviewer.org.

Programma

Datum + onderwerpInhoud
12-1-2018 Nieuwjaarsbijeenkomst / AstroquizBehalve een nieuw kalenderjaar starten we ook weer een nieuw verenigingsjaar. Dit wordt ook deze keer weer ingeluid met de traditionele Astroquiz. Deze keer wordt de quiz verzorgd door Arie Nouwen, Jan Brandt en Paul Bakker. Iedereen wordt verzocht zelf wat hapjes en drankjes mee te nemen.
26-1-2018 Lezing dr. ir. David ter Weele: Spectroscopie in de astronomieDavid ter Weele is natuurkundig ingenieur en werkzaam als o.a. stralingsdeskundige binnen de afdeling Klinisch Fysica in het Zuyderland MC in Heerlen. Nadat hij zijn studie had afgerond in 2010 heeft hij vier jaar wetenschappelijk onderzoek gedaan aan de TU Delft, waar hij promoveerde op het onderwerp ‘detectie van gammastraling in toekomstige medische scanners’. Hij heeft een passie voor astronomie en naast het waarnemen en fotograferen van hemellichamen schrijft hij graag artikelen voor verschillende bladen. Zijn laatste publicatie is de artikelenreeks over spectroscopie in het novembernummer van Zenit.

Spectroscopie is een belangrijke techniek in de sterrenkunde en levert een schat aan informatie op over het universum. Vanwege de enorme omvang van het heelal zijn hemellichamen buiten het zonnestelsel alleen van grote afstand te bestuderen. Er kan nauwelijks iets gezegd worden over de chemische samenstelling van de diverse objecten in het heelal door er alleen naar te kijken. Dit gebeurt door middel van spectroscopie. Ook afstanden schatten tot zeer ver verwijderde sterrenstelsels gebeurt met deze techniek, waardoor het mogelijk wordt de evolutie en de structuur van het heelal te bepalen. Tegenwoordig is spectroscopie ook toegankelijk voor amateurastronomen. Indrukwekkende resultaten worden behaald vanuit de achtertuin. Zo is het mogelijk om met relatief goedkope apparatuur de spectraalklasse van sterren te bepalen of de afstand tot een quasar vast te stellen. Met iets duurdere apparatuur zijn er allerlei andere mogelijkheden, zoals het achterhalen hoe snel planeten als Jupiter en Saturnus om hun as heen draaien en het aantonen van methaan en ammoniak op Uranus. Dit vereist wel enige natuurkundige voorkennis. In deze lezing zal de nadruk liggen op de theorie achter spectroscopie.
9-2-2018 Publiekslezing Arno Hol: De belangrijkste astronomische gebeurtenissen van 2017Arno Hol (68) is als amateur astronoom al ruim 35 jaar lid van de vereniging van weer- en sterrenkunde Christiaan Huygens in Papendrecht. Hij geeft regelmatig lezingen over sterrenkunde aan leden van deze, maar ook van andere verenigingen en instellingen in het land.

Wij maken deel uit van een natuur, die veel groter is en verder gaat dan alleen de natuur op aarde, namelijk het heelal. In alles op aarde, in ons lichaam, maar ook overal om ons heen, vinden we restanten die afkomstig zijn van gigantische ontplofte 1e generatie sterren. Uit de restanten van die ontplofte sterren zijn 2e generatie sterren zoals onze Zon, ons zonnestelsel, alles op aarde en uiteindelijk ook de mens gevormd. Overal in het heelal gelden dezelfde natuurwetten en vinden dezelfde processen plaats. Het waarnemen van de zwaartekrachtsgolven van botsende neutronensterren in 2017 geldt als een doorbraak. Dit zijn sterren met de massa van de Zon, maar met de grootte van de Maan. Einsteins theorie dat deze ook echt plaatsvonden en -vinden werd met de waarneming bewezen. Daaruit bleek ook dat edelmetalen als goud en zilver niet afkomstig zijn van supernovae, zoals eerder werd aangenomen, maar van botsende neutronensterren.
Tijdens de lezing van vanavond, vertelt Arno over de gebeurtenissen en ontwikkelingen van het afgelopen jaar en toont daar beelden bij.
23 en 24-02 Landelijke sterrenkijkdagen
9-3-2018 Algemene ledenvergaderingHet bestuur nodigt leden van harte uit om mee te praten en mee te beslissen over de koers van de vereniging. We blikken met de bijbehorende verslagen terug op het jaar 2017 en bespreken de plannen voor 2018 en verder.
23-3-2018 Lezing Carlo Jenniskens: World Wide TelescopeCarlo Jenniskens (1958 ) studeerde Optometrie aan de Faculteit gezondheidszorg te Utrecht en pedagogiek aan de Hogeschool van Breda. Werkt als paramedisch optometrist in diverse oogartspraktijken in West-Brabant en Zeeland. Is tevens jarenlang Voorzitter van de NVWS afdeling West-Brabant (Breda ) geweest en verbonden als vrijwilliger en rondleider van volkssterrenwacht Tivoli te Oudenbosch en een gedreven Amateur.

Carlo Jenniskens zal de toehoorders meenemen op een digitale reis door ons universum. Met de huidige informatietechnologie is er een groot aantal zeer uitgebreide simulatie- en planetariumprogramma’s beschikbaar voor de computer. De spreker zal een aantal van deze programma’s zoals World Wide Telescope, Stellarium, Celestia en Space Engine etc. demonstreren in een multimediapresentatie. Aan de sterrenhemel kennen we prachtige nevels zoals: Reflectienevels en Gasnevels. Reflectienevels zien we bij pasgeboren sterren. De Plejaden is een voorbeeld. Gasnevels, dat zijn de mooie waterstofnevels, de H-Alpha gebieden. We gaan in deze presentatie kijken waar bevinden die zich aan de hemel. Wat zijn hun namen en in welk sterrenbeelden staan zij en wat kunnen we ervan vertellen. Verder ga ik ook een uitstapje maken buiten ons eigen melkwegstelsel. We kijken naar de spiraalstelsels, de groepen Galaxy’s. Waar bevinden zij zich, in welke sterrenbeelden staan de meeste clusters. We gebruiken bij deze presentatie verschillende programma’s, zoals Stellarium, WWT, Celestia en Space Engine en nog meer. Tevens maken we kennis met bijzondere digitale planetariumprogramma’s. We gaan een reis maken rond de gasnevels en sterrenstelsels. We maken een interstellaire en een intergalaxyreis door de kosmos. Dus we verlaten eventjes met een hyperlichtsnelheid ons eigen zonnestelsel. Reizen naar de Hyaden en verder naar de Plejaden. Daarna reizen we naar enkele exoplaneten in hun zonnestelsel. En we reizen door naar de grens van ons eigen melkwegstelsel. Daarna stomen we met een nog grotere snelheid de kosmos in. We reizen naar de Virgo cluster en bezoeken de Laniakea. Om daarna weer terug te keren naar onze eigen vertrouwde aardse planeet..
6-4-2018 Lezing Dingeman Goos: De ontwikkeling van het standaardmodel vanaf Pythagoras tot Higgs en verder
20-4-2018 Lezing dr. Marcel Vonk: Emergente Zwaartekracht en het Donkere HeelalMarcel Vonk is als theoretisch natuurkundige werkzaam aan het Institute of Physics van de Universiteit van Amsterdam. Naast onderzoeker is hij ook enthousiast wetenschapspopularisator en niet onverdienstelijk toernooipokerspeler. Hij is de auteur van de populairwetenschappelijke boeken ‘Snaartheorie’ (2010) en ‘Zwarte Gaten - Gevangen in Ruimte en Tijd’ (2017).

In november 2016 wist het nieuws zelfs tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen nog de kranten te halen: theoretisch fysicus Erik Verlinde had na zes jaar werken eindelijk zijn nieuwe ideeën over de zwaartekracht gepubliceerd. In 2010 beschreef Verlinde al hoe volgens hem de zwaartekracht een "emergent verschijnsel" is; in zijn nieuwe artikel past hij zijn ideeën ook toe op ons heelal, en dan in het bijzonder op de donkere energie en de donkere materie daarin. De donkere materie, waarnaar astronomen al jaren zoeken, bestaat volgens hem zelfs helemaal niet! In deze lezing bespreek ik de details van Verlindes ideeën over het heelal, de argumenten ervoor en ertegen, en wat er moet gebeuren om ze te testen.
4-5-2018 Thema-avond
25-5-2018 Lezing prof. dr. Edward van den Heuvel: Leven na de dood van sterren - neutronensterren, witte dwergen en zwarte gatenEdward van den Heuvel is emeritus hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit van Amsterdam.
Van den Heuvel vervulde onder meer bestuursfuncties bij de KNAW, de Stichting Ruimte Onderzoek Nederland en de stichting ASTRON en bij Diergaarde Artis, waar hij een van de oprichters was van het planetarium. Hij werd vooral bekend door zijn werk op het gebied van vorming en evolutie van compacte objecten (neutronensterren, zwarte gaten en witte dwergen) in dubbelsterren en op het gebied van de studie van gammaflitsen. Onlangs is de nieuwe editie van zijn boek ‘De Wonderbaarlijke Eenheid van het Heelal’ uitgekomen.

Sterren hebben een eindige levensduur, omdat ze hun eigen materiaal als brandstof gebruiken om hun licht mee op te wekken. Sterren zoals de zon leven heel lang, ca 10 miljard jaar. Zwaardere sterren leven veel korter. Een ster, die 8 maal zwaarder is dan de zon, leeft maar 20 miljoen jaar en een ster, 25 maal zo zwaar als de zon, slechts 5 miljoen jaar.
Na hun dood blijft er nog een object over dat nog veel activiteit kan vertonen. Lichte sterren, tot 8 maal de massa van de zon, overlijden rustig en laten een "witte dwerg" achter, een zwak lichtend object dat afkoelt en langzaam onzichtbaar wordt. Sterren zwaarder dan 8 maal de zon eindigen hun leven met een explosie, en laten een neutronenster of een zwart gat achter. Deze objecten zijn in alle opzichten extreem. Een neutronenster heeft 400 000 maal de massa van de Aarde maar is niet groter dan Amsterdam (20 km). Een neutronenster is in feite één grote atoomkern, bijeen gehouden door de zwaartekracht. Sterren zwaarder dan ongeveer 20 tot 25 maal de zon laten een zwart gat achter: sterren waaruit zelfs geen licht meer kan ontsnappen. We kennen thans duizenden neutronensterren en tientallen zwarte gaten in ons Melkwegstelsel, die nog veel activiteit vertonen, en ik vertel over hoe deze activiteit kan worden waargenomen.
Recentelijk zijn zwaartekrachtsgolven van met elkaar versmeltende dubbele zwarte gaten en neutronensterren waargenomen. Deze waarnemingen en hun belang zal worden besproken.
8/6/2018 Thema-avond Thema-avond door Paul Bakker: ’Astrofotografie zonder poespas’. Oftewel astrofotografie zonder stacken, darks, flats, volgcorrecties en ander moeilijk gedoe.
22/6/2018 Slotavond

Comments are closed.

Back to Top ↑