Huidige maanstand


Eerste kwartier
Eerste kwartier

De maan staat nu in Ram
De maan is 8 dagen oud
Joe's

Laatste opname van de Zon

Latest image from Helioviewer.org.

Vrijdag 16 november: lezing over wetenschappelijk ruimteonderzoek in Nederland

Op vrijdag 16 november houdt drs. Gerard Cornet een lezing over ‘Wetenschappelijk ruimteonderzoek in Nederland’. Het wetenschappelijk ruimteonderzoek in Nederland concentreert zich bij het SRON Netherlands Institute for Space Research, een NWO-instituut met twee vestigingen in Utrecht en Groningen. SRON bedenkt, ontwikkelt, bouwt en gebruikt meetinstrumenten voor wetenschappelijk onderzoek in en vanuit de ruimte. SRON kan worden beschouwd als het Nederlandse agentschap voor wetenschappelijk ruimteonderzoek en als thuisbasis voor de deelname aan programma’s van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Nederland heeft zich in het ruimteonderzoek gespecialiseerd op de gebieden hoge energie astrofysica (röntgen/gamma-onderzoek) en lage energie astrofysica (infrarood en submillimeter onderzoek). Vele instrumenten voor astrofysisch onderzoek die door SRON in het verleden zijn gemaakt hebben een plaats gevonden in nationale satellieten (IRAS), bilaterale satellieten (BeppoSAX), ESA-satellieten (EXOSAT, ISO, Herschel) en NASA-satellieten (Gamma-Ray Observatory, Chandra). De gegevens van dit soort missies vormen jarenlang een rijke bron van interessant onderzoek.
Zeer gevoelige en nauwkeurige spectrometrie in röntgenstraling vanuit het heelal is mogelijk geworden met de spectrometers die gebouwd zijn voor resp. het NASA röntgenobservatorium Chandra en het ESA-observatorium XMM-Newton. Beide missies zijn nog operationeel. Nederland heeft inmiddels opnieuw een leidende rol bij de ontwikkeling van een opvolger; ATHENA, te lanceren rond het jaar 2030.
SRON heeft één van de drie instrumenten (HIFI) geleverd aan het Herschel Observatorium. Dit is de bekroning van een 15 jaar lange investering in de ontwikkeling van een nieuw type detectoren voor ver-infrarood en submm straling. Een Europees-Japans initiatief (SPICA) is nu voorgedragen voor selectie in de loop van 2021, met een geplande lancering na 2030. Ook hier heeft SRON de leiding genomen in de ontwikkeling van één van de instrumenten (SAFARI).
Al vele jaren richt SRON haar aandacht ook op het aardgericht onderzoek. Deelgenomen is aan de ontwikkeling en bouw van het instrument SCIAMACHY, dat op de eerste “milieu-satelliet” van ESA metingen verrichtte van de concentratie van sporegassen in de aardatmosfeer. De opvolger van SCIAMACHY (TROPOMI) werd op vrijdag 13 oktober 2017 gelanceerd. De nieuwste tak van onderzoek, geïnspireerd zowel vanuit het atmosfeeronderzoek als vanuit de sterrenkunde heeft betrekking op de detectie en karakterisering van exoplaneten, inmiddels een nieuw onderdeel in het SRON-programma.

Over de spreker:
Na een studie Natuur- en Sterrenkunde aan de VU in Amsterdam, en een jaartje contractonderzoek bij ESA is Gerard Cornet begin jaren tachtig begonnen bij het Nationaal Instituut voor Wetenschappelijk Ruimteonderzoek (SRON) als beleidsmedewerker. In die functie ondersteunt hij de Directie in de uitvoering van het onderzoeksprogramma. Sinds enkele jaren is hij ook coördinator van het netwerk van Industrial Liaison Officers (ILO), o.m. werkzaam bij de NWO-instituten, dat beoogt om de verbindingen te stimuleren tussen wetenschap en hightech bedrijfsleven.

De zaal is geopend om 19:30 uur en wij beginnen om 20:00 uur. Dit is dus een half uur eerder dan voorheen gebruikelijk was.

Lezing vrijdag 4 mei: World Wide Telescope

Op vrijdag 4 mei zal Carlo Jenniskens een lezing houden voor de vereniging genaamd ‘World Wide Telescope’. Jenniskens (1958 ) studeerde Optometrie aan de Faculteit gezondheidszorg te Utrecht en pedagogiek aan de Hogeschool van Breda. Werkt als paramedisch optometrist in diverse oogartspraktijken in West-Brabant en Zeeland. Is tevens jarenlang Voorzitter van de NVWS afdeling West-Brabant (Breda) geweest en verbonden als vrijwilliger en rondleider van volkssterrenwacht Tivoli te Oudenbosch en een gedreven Amateur.

Carlo Jenniskens zal de toehoorders meenemen op een digitale reis door ons universum. Met de huidige informatietechnologie is er een groot aantal zeer uitgebreide simulatie- en planetariumprogramma’s beschikbaar voor de computer. De spreker zal een aantal van deze programma’s zoals World Wide Telescope, Stellarium, Celestia en Space Engine etc. demonstreren in een multimediapresentatie. Aan de sterrenhemel kennen we prachtige nevels zoals: Reflectienevels en Gasnevels. Reflectienevels zien we bij pasgeboren sterren. De Plejaden is een voorbeeld. Gasnevels, dat zijn de mooie waterstofnevels, de H-Alpha gebieden. We gaan in deze presentatie kijken waar bevinden die zich aan de hemel. Wat zijn hun namen en in welk sterrenbeelden staan zij en wat kunnen we ervan vertellen. Verder ga ik ook een uitstapje maken buiten ons eigen melkwegstelsel. We kijken naar de spiraalstelsels, de groepen Galaxy’s. Waar bevinden zij zich, in welke sterrenbeelden staan de meeste clusters. We gebruiken bij deze presentatie verschillende programma’s, zoals Stellarium, WWT, Celestia en Space Engine en nog meer. Tevens maken we kennis met bijzondere digitale planetariumprogramma’s. We gaan een reis maken rond de gasnevels en sterrenstelsels. We maken een interstellaire en een intergalaxyreis door de kosmos. Dus we verlaten eventjes met een hyperlichtsnelheid ons eigen zonnestelsel. Reizen naar de Hyaden en verder naar de Plejaden. Daarna reizen we naar enkele exoplaneten in hun zonnestelsel. En we reizen door naar de grens van ons eigen melkwegstelsel. Daarna stomen we met een nog grotere snelheid de kosmos in. We reizen naar de Virgo cluster en bezoeken de Laniakea. Om daarna weer terug te keren naar onze eigen vertrouwde aardse planeet.

De zaal is open om 20:00 uur, we beginnen zoals gebruikelijk om 20.30 uur. Dodenherdenking 4 mei: geef s.v.p. een ieder de mogelijkheid om tussen 20:00 en 20:02 twee minuten stilte te houden.

Vrijdag 29 september lezing over ‘Entropie, van stoommachine tot zwaartekracht’

Op vrijdag 29 september houdt Goos Dingeman een lezing bij Huygens genaamd ‘Entropie, van stoommachine tot zwaartekracht’. Dingeman is gepensioneerd risicoanalist. Hij heeft chemische techniek en wiskunde gestudeerd en voor zijn werk een aantal computerprogramma’s ontwikkeld. Sinds 1998 is Dingeman lid van onze vereniging, vooral omdat hij meer wilde weten hoe je allerlei astronomische berekeningen uitvoert. Hij heeft eerder lezingen gehouden over kwantummechanica en speciale relativiteitstheorie. Het idee voor het entropieverhaal ontstond na een lezing van een ex-TNO’er over entropie de pijl van de tijd, waar Jan Brandt na afloop iets specifieks vroeg over entropie. Het verhaal beschrijft het ontstaan en de ontwikkeling van het entropie-begrip vanaf 1820 tot nu en de toepassing in de astronomie door o.a. Hawking en Verlinde. Er komen gelukkig/jammer genoeg (doorhalen wat niet van toepassing is) wat formules in voor die niet noodzakelijk zijn om het verhaal te volgen. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur

Vrijdag 1 september Lezing/presentatie: Is het universum rond?

Op vrijdag 1 september start het najaarsprogramma van Christiaan Huygens en wel met een lezing/presentatie van Rob Roodenburg, Frans de Winter en Oscar van Duijn genaamd ‘Is het heelal rond?’ Rob Roodenburg en Frans de Winter zijn lid van onze vereniging, Oscar van Duijn is werkzaam bij het ingenieursbureau Magion.
Rob, Oscar en Frans zijn drie TU-ingenieurs die hebben nagedacht over de bestaande Heelal-theorieën van Albert Einstein en hebben daarbij een aantal ‘fouten’ ontdekt die om reparatie vroegen. Zij zijn tot de conclusie gekomen dat het universum rond en gesloten is, gesteund door waarnemingen en geheel in overeenstemming met het kosmologische principe. Einstein zou tevreden zijn met het herleven van zijn eerste model. Minkowski zou tevreden zijn met ruimte en tijd die nu eindelijk één geheel gaan vormen: ruimtetijd. Noether zou tevreden zijn met het energie- en momentumbehoud van ons model. Aan de orde komen o.a.:

  • Is het heelal eindig of oneindig?
  • Open of gesloten?
  • Wat heeft Hubble eigenlijk gemeten?
  • Welk model beschrijft het heelal het beste?
  • En welke observaties ondersteunen dat?

Dit onderzoek heeft geresulteerd in een set van 3 boeken (het laatste deel is bijna klaar voor de drukker) waarvan Rob auteur is en Frans en Oscar co-auteur. Rob is de spreker van de avond. Waar nodig vullen Oscar en Frans aan. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur.

vrijdag 5 mei Lezing: Maan of Mars, wie wil daar naar toe gaan?

Op vrijdag 5 mei houdt Peter Batenburg een lezing getiteld ‘Maan of Mars, wie wil daar naar toe gaan?’ Batenburg is van jongs af aan al een ruimtevaartenthousiasteling geweest en heeft hobby in werk gezet door Ruimtevaarttechniek te studeren aan de TU Delft en vervolgens voor het International Space Station (ISS) programma te werken in Bremen. Peter is daarnaast actief bij de Nederlandse Vereniging voor de Ruimtevaart (NVR) en internationale ruimtevaartplatforms. Er lijkt momenteel een ‘strijd’ plaats te vinden in de bemande ruimtevaart: gaan we terug naar de Maan of gaan we nu dan toch eens naar Mars? In deze lezing zal Peter Batenburg toelichten wat er allemaal komt kijken bij een missie naar de Maan en naar Mars en of een keuze hiertussen een realistische is. In deze lezing zal er zowel naar de stand van de technologie worden gekeken alsmede naar de veranderende ruimtevaartwereld en achterliggende politiek. Om 20:00 uur is de zaal open en ben je van harte welkom. Zoals gebruikelijk beginnen wij om 20:30 uur.

Volgende pagina »

Back to Top ↑