Vrijdag 10 april lezing over puinstromen op planeten en kometen

Op vrijdag 10 april zal Sharon Diamant bij Huygens een lezing geven over puinstromen op planeten en kometen. Ons zonnestelsel heeft verschillende soorten hemellichamen; van planeten en manen tot aan asteroïden en kometen. De oppervlakte van deze hemellichamen worden geërodeerd door onder andere massabewegingen. Dit proces is het transport van materiaal onder invloed van zwaartekracht; op Aarde wordt dit waargenomen als aardverschuivingen, afstortingen en puinstromen.

Aardse massabewegingen worden opgewekt door onder meer water in de vloeibare fase, maar dit is waarschijnlijk niet het geval voor veel andere hemellichamen. Vloeibaar water kan namelijk niet stabiel zijn op planetaire oppervlaktes met ongunstige temperaturen en weinig tot geen atmosferische druk. Toch is er veel bewijs gevonden voor massabewegingen op onder andere Mars, Ceres, Vesta, Mercurius en zelfs op kometen en manen. In plaats van vloeibaar water, speelt ijs mogelijk een belangrijke rol in massabewegingen op planeten en kometen. Het ijs kan gaan sublimeren waardoor het omringde sediment uit elkaar wordt geduwd en dit kan leiden tot puinstromen en andere massabewegingen.

Echter, gezien dat dit voorgaande proces niet op Aarde plaatsvindt door de relatieve hoge luchtdruk, is er nog weinig duidelijkheid over hoe deze sublimatie-gedreven puinstromen precies worden gevormd. Onlangs hebben we dit proces kunnen onderzoeken in een laboratoriumopstelling, waar we deze puinstromen met CO2 ijs hebben nagebootst in een vacuümkamer. Tijdens deze lezing gaan we (1) een kijkje nemen naar de formatie en evolutie van deze sublimatie-gedreven massabewegingen op andere hemellichamen en (2) de resultaten laten zien van onze CO2 sublimatie-gedreven puinstromen in de vacuümkamer in het laboratorium.

Start 20:00, zaal open 19:30
Toegang: € 5,- voor niet leden. (Bij herhaaldelijk bezoeken van lezingen vragen we de bezoeker om lid te worden).

Vrijdag 27 maart lezing over ‘De Relativiteitstheorie en Sterrenkunde’

Op vrijdag 27 maart houdt Henk G. Geuverink een lezing bij Christiaan Huygens getiteld ‘Relativiteitstheorie en Sterrenkunde’. De lezing zal gaan over de relativiteitstheorie van Einstein en het belang daarvan voor de sterrenkunde. Er wordt aandacht besteed aan de grondslagen en gevolgen van zowel de speciale als de algemene relativiteitstheorie. En bij welke sterrenkundige objecten en verschijnselen (Gravitatiegolven, Zwarte Gaten en Zwaartekrachtsgolven) deze theorie een rol speelt. Er wordt ook kort ingegaan op de energie en levenscyclus van sterren. Na de pauze is er een diavoorstelling. Als er tijd over is, enkele “amazing facts” binnen de natuur- en sterrenkunde. Uiteraard is er ook gelegenheid tot het stellen van vragen.

Ik probeer de lezing zo te geven dat β- en niet-β mensen aan hun trekken komen, iedereen moet het kunnen begrijpen!

Over Drs. Henk G. Geuverink

In de jaren zestig heb ik wiskunde, natuurkunde en als hoofdvak sterrenkunde gestudeerd aan de Universiteit Utrecht. Mijn grote leermeesters waren de professoren Hans Freudenthal (wiskunde) en Kees de Jager (sterrenkunde).
Ik ben lange tijd werkzaam geweest in het onderwijs. In het voortgezet onderwijs en het hbo als docent wiskunde en in de schoolleiding.
Als docent en examinator Statistiek was ik tot augustus 2025 werkzaam aan Nyenrode Business Universiteit.
Steeds heb ik de sterrenkunde bijgehouden. Vooral de laatste 15 jaar heb ik me naast de sterrenkunde ook veel beziggehouden met de relativiteitstheorie van Einstein en de consequenties daarvan op het heelal (o.a. kosmologie, zwarte gaten enz.).

Start 20:00, zaal open 19:30
Toegang: € 5,- voor niet leden. (Bij herhaaldelijk bezoeken van lezingen vragen we de bezoeker om lid te worden).

28 februari: Sterrenkijkdagen – Ontdek de magie van de nacht

Op 28 februari vanaf 19:00 uur opent onze sterrenwacht haar deuren voor de jaarlijkse Sterrenkijkdagen! Tijdens dit landelijke evenement laten wij jong en oud kennismaken met sterrenkunde.

• De imposante planeet Jupiter met zijn wolkenbanden en grootste manen
• De maan met haar kraters en bergketens
• Sterrenhopen en nevels, zoals de beroemde Orionnevel

Vrijdag 13 februari: lezing over Astrochemie: het recyclen van een uitgedoofde ster

Op vrijdag 13 februari houdt dr. Marie Van de Sande een lezing bij Chr. Huygens getiteld ‘Astrochemie: het recyclen van een uitgedoofde ster’. Chemie is fundamenteel voor ons begrip van de astrofysica. Moleculen, van eenvoudig waterstof tot complexe organische moleculen, spelen een belangrijke rol in de vorming van sterren en hun planeten tot aan hun uiteindelijke dood. Sinds de eerste waarnemingen van interstellaire moleculen, slechts 90 jaar geleden, is de astrochemie uitgegroeid tot een actief onderzoeksgebied. In deze lezing zal ik bespreken hoe moleculen en chemische processen de fysica van stellaire evolutie vormgeven en hoe ze mogelijk het antwoord vormen op de vraag naar de oorsprong van het leven.

Start 20:00, zaal open 19:30
Toegang: € 5,- voor niet leden. (Bij herhaaldelijk bezoeken van lezingen vragen we de bezoeker om lid te worden).

Vrijdag 28 november lezing over ‘Licht over het hoofd gezien’

Op vrijdag 28 november is er bij Huygens een presentatie van Peter Paul Hattinga Verschure, auteur van het boek Optische verschijnselen in Nederland, getiteld: ‘Licht over het hoofd gezien’. Duur: 2 x 45 minuten met een pauze.

Samenvatting
Een kring om de maan, het morgenrood, de regenboog: het zijn natuurverschijnselen die we allemaal wel eens hebben gezien. Maar wie kent de ring van Bishop, de bogen van Lowitz, de onderzon of de groene flits? Hoe ontstaat een fata morgana? En hoe komt het eigenlijk dat de lucht blauw is?
Zo verschillend als ze zijn hebben al deze fenomenen één ding gemeen: het zijn hemelverschijnselen die ontstaan door het spel van zon- en maanlicht met deeltjes in de dampkring van de aarde. Daarom worden ze ‘optische verschijnselen’ genoemd. Die kunnen we wel de special effects noemen die ons meer vertellen over het weer van nu en van morgen. We komen deze kleureffecten dan ook meer dan eens tegen in oude weerspreuken.
Er zijn allerlei soorten optische verschijnselen en veel zien we er makkelijk over het hoofd. Maar we kunnen ze allemaal gewoon met het blote oog waarnemen. Het enige wat ons daarin op weg helpt is te weten hoe, waar en wanneer te kijken. In deze kleurrijke lezing licht de spreker aan de hand van prachtige kleurenfoto’s voor u een tip van de sluier op. Met een paar leuke natuurkundeproefjes wordt aanschouwelijk gemaakt hoe ze ontstaan.

Het boek is na de presentatie te koop. De prijs bedraagt € 39,90.

De spreker Peter Paul Hattinga Verschure heeft zich sinds zijn jongensjaren beziggehouden met het observeren van optische verschijnselen. Hij was in 1972 oprichter van een centraal meld- en verzamelpunt van waarnemingen van optische verschijnselen zoals regenbogen, halo’s en het noorderlicht en trad daarmee in de voetsporen van het KNMI. Er verschenen veel publicaties van zijn hand in onder meer Zenit en het voormalige Hemel en Dampkring en ook in buitenlandse tijdschriften. Hij is de auteur van het naslagwerk Optische verschijnselen in Nederland dat onlangs bij Noordboek is verschenen.

Start 20:00, zaal open 19:30

Locatie: Matenaweg 1, Papendrecht

Toegang: € 5,- voor niet leden. (Bij herhaaldelijk bezoeken van lezingen vragen we de bezoeker om lid te worden).